ਪਿਰੋਏ

ਇੱਕੋ ਜਿੱਡੀਆਂ ਦੋ ਅੰਬੀਆਂ, ਇੱਕੋ ਹੀ ਡੱਕੇ ਝੂਲਦੀਆਂ, 'ਤੇ ਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇੱਕ, ਰੰਗ ਵੀ ਲੱਗਦੇ ਹੂਬਹੂ, ਕੱਦ-ਕਾਠ ਵੀ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ, ਇੱਕੋ ਜਿੱਡੀ ਹੀ ਹਿੱਕ। ਚਾਅ-ਚਾਅ ਵਿੱਚ ਤੋੜੀਆਂ, ਫਿਰ ਲੈ ਕਰਦ ਇੱਕ, ਕੱਟੀਆਂ, ਫਿਰ ਵੇਖ ਕੇ ਹੋਏ ਹੈਰਾਨ, ਇੱਕ ਨਿਕਲੀ ਨਿਰੀ ਸ਼ਹਿਦ ਜਿਹੀ, ਮਿੱਠੀ, ਗੋਰੀ; ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਕੌੜੀ ਅਤੇ ਬੇਜਾਨ। ਫਿਰ ਪੁੱਛਿਆ ਅੰਬ ਦੇ ਰੁੱਖ ਨੂੰ, ਕੋਈ ਰੋਗ ਹੈ ਤੇਰੀ ਕੁੱਖ ਨੂੰ? ਕਿਉਂ ਐਸਾ ਭੇਦ ਦਾ ਭਾਵ? ਇੱਕ ਅੰਬੀ ਕੌੜੀ, ਜ਼ਹਿਰ ਜਿਹੀ, ਮੂੰਹ ਚੜ੍ਹਦਿਆਂ ਈ ਬਾਹਰ ਥੁੱਕ ਗਈ, 'ਤੇ ਦੂਜੀ ਅੱਤ ਸੁਆਦ! ਅੰਬ ਕਹਿੰਦਾ ਜੜ੍ਹ ਹੈ ਇੱਕ ਹੀ, 'ਤੇ ਇੱਕ ਹੀ ਮੇਰਾ ਤਣਾ ਹੈ, ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਈ ਜਾਂਦਾ ਰਾਹ, ਮੈਂ ਕਰਦਾ ਕੋਈ ਵਖਰੇਵਾਂ ਨਹੀਂ, ਤੱਤ 'ਤੇ ਪਾਣੀ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ, ਬੱਸ ਆਪਣਾ-ਆਪਣਾ ਸੁਭਾਅ।

ਮਿੱਟੀ ਮਿੱਟੀ ਹੀ ਰਹਿਣੀ ਹੈ, ਕੁਝ ਹੋਰ ਨਾ ਬਣ ਇਹ ਬਹਿਣੀ ਹੈ। ਮਿੱਟੀ ਰੁੱਖ ਨੀ ਬਣ ਜਾਣੀ, ਮਿੱਟੀ 'ਚ ਫ਼ਲ ਨੀ ਉੱਗ ਪੈਣੇ, ਮਿੱਟੀ 'ਚੋਂ ਪੱਤੇ ਨੀ ਫੁੱਟ ਪੈਣੇ, ਮਿੱਟੀ 'ਚ ਬਹਾਰਾਂ ਨੀ ਆ ਜਾਣੀਆਂ, 'ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਮਿੱਟੀ ਨੇ ਛਾਂ ਦੇ ਦੇਣੀ ਹੈ। ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਕੁਝ ਵੀ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ, ਅਸੰਭਵ ਹੈ, ਨਾਮੁਮਕਿਨ ਹੈ - ਜਦ ਤੱਕ ਕੋਈ ਆਂਦਾ-ਜਾਂਦਾ, ਫ਼ਲ ਖਾਂਦਾ, ਉਹਦੇ ਵਿਚ ਬੀਜ ਨਾ ਬੋ ਦੇਵੇ। ਸੱਚ - ਮਿੱਟੀ ਮਿੱਟੀ ਹੀ ਰਹਿਣੀ ਹੈ, ਕੁਝ ਹੋਰ ਨਾ ਬਣ ਇਹ ਬਹਿਣੀ ਹੈ।