ਪਿਰੋਏ

ਪਿਆਰੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਲੋਚਦੀਆਂ, ਹਵਾਵਾਂ ਫਿਰ ਬਗਦਾਦ ਦੀਆਂ ਰਬਾਬ ਦੀ ਧੁਨ ਤੇ ਛੇੜ ਦੇਵੇ, ਗੱਲਾਂ ਜੋ ਵਿਸਮਾਦ ਦੀਆਂ। ਜੋ ਹਰ ਤੰਦ ਤੇ ਪਾਵੇ ਬਾਤਾਂ, ਬੇਹੱਦ ਉੱਚੇ ਸੁਆਦ ਦੀਆਂ ਝੂਮ ਪਈਏ ਹੁਲਾਰਿਆਂ ਵਿਚ, ਅਵਾਜਾਂ ਆਉਣ ਇਰਸ਼ਾਦ ਦੀਆਂ। ਤੇਰੇ ਗਾਏ ਗੀਤਾਂ ਦੀਆਂ, ਮਰਦਾਨੇ ਛੇੜੇ ਨਾਦ ਦੀਆਂ ਯਾਦ ਹਾਲੇ ਵੀ ਚੇਤੇ ਨੂੰ, ਮਹਿਕਾਂ ਰੱਬੀ ਪਰਸ਼ਾਦ ਦੀਆਂ। ਹਵਾ ਹੈ ਦੱਸਦੀ ਲਿਆ ਕੇ ਗੱਲਾਂ, ਕਿਸੇ ਸੁੱਖੇ ਕਿਸੇ ਮਤਾਬ ਦੀਆਂ ਮਹਿਕਾਂ ਆਉਣੀਆਂ ਜਾਰੀ ਨੇ, ਆਗਮਨ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਵਰੋਸਾਇਆ ਏ ਵਿਰਸਾ ਤੇਰਾ, ਨਾ ਕੋਈ ਗੱਲਾਂ ਮਿਆਦ ਦੀਆਂ ਨਾਨਕ, ਹਾਲੇ ਵੀ ਤਾਜ਼ੀਆਂ ਨੇ, ਯਾਦਾਂ ਤੇਰੀ ਯਾਦ ਦੀਆਂ।

ਕਹਿਣ ਨੂੰ ਕੀ ਬਾਕੀ ਏ? ਜੋ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਉਹ ਕਹਿ ਗਏ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਵੀ ਸੀ ਕਿਸੇ ਦਾ ਕਿਹਾ ਹੋਇਆ ਜੋ ਕਿਸੇ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਵੀ ਕਿਤੋਂ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਕਿਹਾ ਮੈਂ ਕੁਝ ਕਹਾਂ, ਤੇ ਦੁਹਰਾਈ ਏ ਹਰ ਗੱਲ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਹੋ ਕੇ ਆਈ ਏ ਹਰ ਹਵਾ ਹੈ ਕਿਤੇ ਵਹਿ ਚੁਕੀ ਹਰ ਪਾਣੀ ਹੈ ਕਿਤੋਂ ਉੱਤਰਿਆ ਹੋਇਆ ਇਹ ਫੁਰਨਾ ਵੀ ਹੈ ਪਹਿਲਾਂ ਫੁਰ ਚੁਕਿਆ ਕਿਸੇ ਨੂੰ। ਅਸੀਂ ਲੱਭਦੇ ਹਾਂ ਇੱਥੇ ਖੜ੍ਹੇ ਕਿ ਉਸੇ ਪੁਰਾਣੀ ਤੁਰੀ ਆਉਂਦੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਕੋਈ ਕਹੇ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦਿਲ ਨੂੰ ਪਵੇ ਠੰਢ, ਕਹਿ ਦਏ ਨਵੇਂ ਜਿਹੇ ਸਲੀਕੇ ਨਾਲ।

ਤੂੰ ਘਟਿ ਘਟਿ ਅੰਤਰ ਤੂੰ ਘਟਿ ਘਟਿ ਅੰਤਰ ਤੂੰ ਇਸ ਘਟਿ ਅੰਤਰ ਤੂੰ ਉਸ ਘਟਿ ਅੰਤਰ ਤੂੰ ਹਰ ਘਟਿ ਅੰਤਰ ਸਰਬੱਤ ਦੇ ਅੰਤਰ ਹੈਂ ਉੱਚੇ ਦੇ ਅੰਤਰ ਤੇ ਨਿੱਕੇ ਦੇ ਵੀ ਅੰਤਰ ਜੇ ਤੂੰ ਘਟਿ ਘਟਿ ਅੰਤਰ ਅਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਲੱਭੀਏ ਅੰਤਰ ਜੇ ਤੂੰ ਘਟਿ ਘਟਿ ਅੰਤਰ ਕੀ ਮੇਰੇ ਵੀ ਏਂ ਅੰਤਰ ਤੂੰ ਘਟਿ ਘਟਿ ਅੰਤਰ ਤੇ ਵੱਧ ਵੱਧ ਅੰਤਰ ਇਹ ਸੁੱਚਾ ਏ ਮੰਤਰ ਕਿ ਤੂੰ ਘਟਿ ਘਟਿ ਅੰਤਰ ਮੈਂ ਇਕ ਘਟਿ ਅੰਤਰ ਤੂੰ ਘਟਿ ਘਟਿ ਅੰਤਰ ਬੱਸ ਇਹੀ ਏ ਅੰਤਰ ਬੱਸ ਇਹੀ ਏ ਅੰਤਰ

ਇੰਝ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕਹਿੰਦਿਆਂ ਮੈਨੂੰ ਮੌਤ ਹੀ ਆ ਜਾਵੇ ਸੱਚੀ ਮੁੱਚੀ ਨਾ ਸਹੀ, ਚਲੋ ਅਖੌਤ ਹੀ ਆ ਜਾਵੇ ਐਸੇ ਸੁਕੂਨ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਮੈਂ ਤਰ ਕੇ ਵੇਖਣਾ ਹੈ ਜਾਪ ਚਲਦੇ ਵਿਚ ਕਦੇ ਮਰ ਕੇ ਵੇਖਣਾ ਹੈ ਮੈਂ ਕਿੰਨੀ ਵਾਰ ਸੁੱਖਿਆ, ਪਰ ਸੁੱਖਿਆ ਹੀ ਨਾ ਜਾਵੇ ਕਿ ਮੱਥਾ ਲਾਵਾਂ ਥੱਲੇ, ਮੁੜ ਚੁੱਕਿਆ ਹੀ ਨਾ ਜਾਵੇ ਐਸੀ ਖਿੱਚ ਦਾ ਦਰਦ ਸੀਨੇ ਜਰ ਕੇ ਵੇਖਣਾ ਹੈ ਇਸੇ ਸੁਕੂਨ ਵਿਚ ਕਦੇ ਮਰ ਕੇ ਵੇਖਣਾ ਹੈ ਕਿਸੇ ਹੇਮਕੁੰਟ ਦੀ ਖਾਈ, ਮੇਰਾ ਖਾਬ ਡਿੱਗ ਪਵਾਂ ਗਾਉਂਦਿਆਂ ਮੈਂ ਹੋਇਆਂ, ਸਮੇਤ ਰਬਾਬ ਡਿੱਗ ਪਵਾਂ ਬੜਾ ਗਿਆ ਬੁਣਿਆ, ਹੁਣ ਉਧੜ ਕੇ ਵੇਖਣਾ ਹੈ ਇਸੇ ਸੁਕੂਨ ਵਿਚ ਕਦੇ ਮਰ ਕੇ ਵੇਖਣਾ ਹੈ ਮੈਂ ਖੁੱਲੀ ਛੱਡੀ ਬਾਰੀ, ਸ਼ਾਇਦ ਵੜ ਕੇ ਆ ਜਾਵੇ ਕੋਈ ਨਾਨਕ ਮੈਨੂੰ ਲੈਣ, ਕਿਸੇ ਤੜਕੇ ਆ ਜਾਵੇ ਉਡੀਕ ਜੇਕਰ ਪੁੱਗੇ, ਭਰ ਭਰ ਕੇ ਵੇਖਣਾ ਹੈ ਇਸੇ ਸੁਕੂਨ ਵਿਚ ਕਦੇ ਮਰ ਕੇ ਵੇਖਣਾ ਹੈ

ਬਾਣੀ ਵਿਚ ਰਹਾਉ ਜੀਵਨ-ਕਹਾਣੀ ਵਿਚ ਰਹਾਉ ਲੈਣਾ ਬੜਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਤੂੰ ਰੁਕਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਦੇ ਝੁਕਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਐਸੀ ਕੀ ਮਜਬੂਰੀ ਹੈ ਬੋਲਣ ਵਿਚ ਰਹਾਉ ਮੂੰਹ ਖੋਲਣ ਵਿਚ ਰਹਾਉ ਬੜਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਸਾਹ ਲਏ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਚੁੱਪ ਰਹੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਅਧੂਰੀ ਹੈ ਖਾਣ ਵਿਚ ਰਹਾਉ ਤੇ ਪਾਣ ਵਿਚ ਰਹਾਉ ਬੜਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਸੌਣਾ ਵੀ ਘੱਟ ਤੇ ਗੌਣਾ ਵੀ ਘੱਟ ਘੱਟ ਚੰਗੀ ਮਸ਼ਹੂਰੀ ਹੈ ਵੱਧ-ਵੱਧ ਦੀ ਹਸਰਤ ਇਸ ਵਿਚ ਭਲਾਈ ਨਹੀਂ ਰਹਿਮ ਬਿਨਾਂ ਰਹਾਉ ਨਹੀਂ ਰਹਾਉ ਬਿਨਾਂ ਰਿਹਾਈ ਨਹੀਂ

ਵਿਹੜੇ, ਵਰਾਂਡੇ, ਬਾਰੀਆਂ, ਬਨੇਰੇ, ਤੇ ਦਰ ਵੀ ਕਵੀਆਂ ਦੇ ਕਵੀਆਂ ਜਿਹੇ ਹੀ ਲਗਦੇ ਨੇ ਘਰ ਵੀ ਕਵੀਆਂ ਦੇ ਕਲਮਾਂ, ਦਵਾਤਾਂ, ਪੰਨੇ, ਛਿੱਟੇ ਪਰਦੇ, ਮੰਜੇ, ਤਸਵੀਰਾਂ, ਸ਼ੀਸ਼ੇ, ਗਲੀਚੇ, ਰਸੋਈਆਂ, ਲੋਈਆਂ ਕੰਧਾਂ ਉੱਪਰ ਲਕੀਰਾਂ ਕਮਰੇ, ਕੰਧਾਂ, ਫਰਸ਼ ਤੇ ਛੱਤਾਂ, ਘਾਹ ਦੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਛਾਈਆਂ ਖਾਦਾਂ, ਯਾਦਾਂ, ਫੁੱਲ, ਦਰੱਖਤ ਬਗੀਚੀਆਂ, ਕਿਆਰੀਆਂ, ਸਜਾਈਆਂ ਬਾਗਾਂ ਚੋਂ ਉਡਾਰੀ ਲਾਉਂਦੇ ਪਰ ਵੀ ਕਵੀਆਂ ਦੇ ਕਵੀਆਂ ਜਿਹੇ ਹੀ ਲਗਦੇ ਨੇ ਘਰ ਵੀ ਕਵੀਆਂ ਦੇ ਬਿਸਤਰ, ਸ਼ਸਤਰ, ਜੁੱਬੇ ਲੱਭੇ ਅਲਮਾਰੀ ਜਦ ਫਰੋਲੇ ਸਭ ਹੀ ਭੇਤ ਲੁਟਾ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਕਵੀ ਬੜੇ ਹੀ ਭੋਲੇ ਜਿਸ ਦੇ ਬਾਗ ਚ ਲੱਗੇ ਨੇ ਇਹ ਉਸਦੀ ਛਵੀ ਹੀ ਨੇ ਇਹ ਫੁੱਲ ਜੋ ਟਹਿਕਦੇ ਹਵਾਵਾਂ ਵਿਚ ਇਹ ਵੀ ਕਵੀ ਹੀ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਲੱਭਦੇ ਨੇ ਮੰਦਰ ਵੀ ਕਵੀਆਂ ਦੇ ਕਵੀਆਂ ਜਿਹੇ ਹੀ ਲਗਦੇ ਨੇ ਘਰ ਵੀ ਕਵੀਆਂ ਦੇ

ਮੇਰਾ ਮਨ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਛੁਪਿਆ ਰਹਾਂ ਪਰ ਬੰਦ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਵੇਖਾਂ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਕਿਸੇ ਰੁੱਖ ਦੇ ਪਿੱਛੋਂ ਕਿਸੇ ਬੱਦਲ ਦੇ ਟੋਟੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਪੱਤੇ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਪਾਸਿਓਂ ਇੰਝ ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ, ਚੰਦਰਮਾ, ਤਾਰੇ ਸਭ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਰੋਸ਼ਨੀ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਸਮੁੰਦਰ ਕਿਨਾਰਿਉਂ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਮਹਿਲ ਢਹਿਣ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਰੋਕਦੇ।

ਹਰ ਰੁੱਤੇ ਹਰਿ ਉੱਤੇ ਬਲਿਹਾਰੇ ਕਿਵੇਂ ਜਾਈਏ? ਪੈਰ ਨਿੱਕੇ ਪਾਰ ਅਸੀਂ ਉਤਾਰੇ ਕਿਵੇਂ ਜਾਈਏ? ਕਹੀ ਗੱਲ ਪੂਰੀ ਹਾਲੇ ਮਨ ਵਿਚ ਨਾ ਵੱਸੀ ਸਮਝ ਫਿਰ ਉਹਦੇ ਅਸੀਂ ਇਸ਼ਾਰੇ ਕਿਵੇਂ ਜਾਈਏ? ਅੱਖਾਂ ਵੀ ਛੋਟੀਆਂ ਨੇ ਹੱਥ ਵੀ ਨੇ ਨਿੱਕੇ ਜਾਣ ਅਸੀਂ ਭੇਦ ਉਹਦੇ ਬਾਰੇ ਕਿਵੇਂ ਜਾਈਏ? ਬਿੱਖੜਾ ਏ ਪੈਂਡਾ ਹਾਲੇ ਕਿੰਨਾ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੱਸ ਹੱਸ ਲੰਘ ਅਸੀਂ ਵਿਚਾਰੇ ਕਿਵੇਂ ਜਾਈਏ? ਬੜਾ ਕੱਚਾ ਮੋਹ ਕੱਚੀ ਹਾਲੇ ਛੋਹ ਪਾਈ ਅਸੀਂ ਪ੍ਰੀਤ ਨਾਲ ਪਿਆਰੇ ਕਿਵੇਂ ਜਾਈਏ ਲੋੜਦੇ ਹਾਂ ਅਸੀਂ ਕੋਈ ਸੱਚਾ ਸਤਿਕਾਰ ਬਣ ਅਸੀਂ ਨਿਮਾਣੇ ਤੋਂ ਨਿਆਰੇ ਕਿਵੇਂ ਜਾਈਏ ਅਸੀਂ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਾਰ ਜਾਣਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ ਜੀਵਨ ਵਾਲੀ ਮੌਤ ਅਸੀਂ ਮਾਰੇ ਕਿਵੇਂ ਜਾਈਏ? ਹਰ ਖਿਆਲ, ਹਰ ਸੁਆਲ ਬੜਾ ਵਿਸਮਾਦੀ ਇੱਕੋ ਜਿੰਦ ਸੌ ਵਾਰੀ ਵਾਰੇ ਕਿਵੇਂ ਜਾਈਏ?

ਉਸ ਦੇਸੋਂ ਮੈਂ ਫਲ ਤੋੜ ਕੇ ਲਿਆਵਾਂਗਾ ਤੁਸੀਂ ਜਾਨੋਂ ਵੱਧ ਕੇ ਸਾਂਭ ਕੇ ਰੱਖਣਾ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੇ ਕੇ ਵਾਪਸ ਫਿਰ ਮੁੜ ਜਾਵਾਂਗਾ ਕਦੇ ਛਾਵੇਂ ਬਹਿ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਚੱਖਣਾ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਪਾਉਣਾ ਇਸੇ ਪਿੰਡ ਸਦਾ ਦੇ ਲਈ ਮੇਰੇ ਜੋੜੇ ਫਲ ਪਰ ਰਹਿਣਗੇ ਤਾਜ਼ੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕੌਲ ਤੁਰਨਾ ਬੜਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਉੱਚੀ ਅਦਾ ਦੇ ਲਈ ਪਰ ਖੋਲ ਕੇ ਜਾਵਾਂਗਾ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕੌਲ ਹੁਣ ਲਗਦੇ ਹਨ ਆਸਾਰ ਕੁਝ ਬਣਦੇ ਜੰਗਾਂ ਦੇ ਜੇਕਰ ਇਸ ਜੰਗੋਂ ਫਲ ਦਾ ਬਚ ਕੋਈ ਕਣ ਜਾਵੇ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਬਣ ਜਾਉ ਆਸ਼ਕ ਉੱਚਿਆਂ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਬੋਇਆ ਬੀਜ ਵੀ ਜੰਗਲ ਬਣ ਜਾਵੇ ਮੈਂ ਛੱਡੀ ਹੋਈ ਛਾਪ ਹਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਵਾਵਾਂ ਦੀ ਮੈਂ ਨਾਨਕ ਹਾਂ ਮੈਂ ਰਾਮ ਵੀ ਹਾਂ ਮੈਂ ਅੱਲਾ ਹਾਂ ਮੈਂ ਛਵੀ ਬੁੱਧ ਮਸੀਹ ਦੀਆਂ ਦੁਆਵਾਂ ਦੀ ਮੈਂ ਸਾਰਾ ਹੀ ਸਰਬੱਤ, ਉਸ ਵਿਚ ਇਕੱਲਾ ਹਾਂ

ਵਰਡਸ੍ਵਰਥ, ਗਾਲਿਬ ਅਤੇ ਟੈਗੋਰ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਤੇ ਅਨੇਕਾਂ ਹੋਰ ਇਕ ਦਿਨ ਆਏ ਕਰਨ ਵਿਚਾਰਾਂ ਕੌਣ ਸਾਧ ਤੇ ਕੌਣ ਹੈ ਚੋਰ ਵਰਡਸ੍ਵਰਥ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਸਭ ਨੂੰ ਨਦੀਆਂ, ਬੱਦਲ ਦਿੰਦੇ ਲੋਰ ਆਖਣ ਲੱਗਾ ਫੁੱਲ ਵੀ ਸਾਧ ਤੇ ਭੋਰੇ ਵੀ ਨਾ ਲਗਦੇ ਚੋਰ ਗਾਲਿਬ ਨੇ ਕੁਝ ਅੰਦਰ ਤੱਕਿਆ ਤੱਕ ਕੇ ਹੋਇਆ ਡੋਰ ਭੌਰ ਆਖਣ ਲੱਗਾ ਪ੍ਰੇਮ ਹੈ ਸਾਧ ਮਨ ਹੀ ਮੇਰਾ ਬਣਿਆ ਚੋਰ ਟੈਗੋਰ ਨੇ ਫਿਰ ਗੀਤਾਂਜਲੀ ਖੋਲ੍ਹੀ ਗੀਤਾਂ ਵੱਲ ਫਿਰ ਕੀਤਾ ਗੌਰ ਉਸ ਦੱਸਿਆ, ਹੈ ਗਾਉਣਾ ਸਾਧਨਾ ਚੁੱਪ ਰਹਿਣਾ ਹੈ ਬਣਨਾ ਚੋਰ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਫਿਰ ਅੱਗੇ ਆਏ ਖੋਲ੍ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ "ਰਾਣਾ ਭਬੌਰ" ਆਖਣ ਲੱਗੇ, ਸਾਧ ਨੇ ਹੁੰਦੇ ਦਿਸਣ ਨੂੰ ਜੋ ਲਗਦੇ ਚੋਰ ਸਰੋਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪਰ ਸਮਝ ਨਾ ਆਈ ਪੈ ਗਿਆ ਕੁਝ ਪਲ ਦੇ ਲਈ ਸ਼ੋਰ ਇਸ ਲਈ ਗੱਲ ਨਬੇੜਨ ਦੇ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੁਲਾਇਆ ਕੁਦਰਤ ਕੌਰ ਕੁਦਰਤ ਕੌਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਉਠ ਕੇ ਸਭ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੇ ਵਿਚ ਜ਼ੋਰ ਕਿਹੜੇ ਚੋਰ ਨੂੰ ਮੰਦਾ ਕਹੀਏ ਕਿਹੜੇ ਸਾਧ ਦੀ ਮੰਨੀਏ ਟੁਹਰ। ਅੱਖ ਕਵੀ ਦੀ ਜੋ ਵੀ ਦੇਖੇ ਫੁੱਲ, ਚੰਨ ਜਾਂ ਮੋਰ ਬਹੁਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਧ ਹੀ ਜਾਪਣ ਟਾਵੇਂ ਟਾਵੇਂ ਲਗਦੇ ਚੋਰ।