ਪਿਰੋਏ

ਧੰਨਵਾਦ ਪੰਨਿਆਂ ਦਾ, ਧੰਨਵਾਦ ਸਿਆਹੀ ਦੀ, ਜੋ ਰਾਹ ਕੁਝ ਜੁੜ ਗਿਆ, ਭਟਕਦੇ ਰਾਹੀ ਦਾ। ਸ਼ੁਕਰਾਨਾ ਕਲਮ ਦਾ ਵੀ, ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਦਾ, ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਫਸਲ ਦਾ, ਵਾਕਾਂ ਦੀ ਵਾਹੀ ਦਾ। ਫੁਲ ਸੁਹਾਉਣੇ ਦਾ, ਪੰਛੀ ਦੇ ਗਾਉਣੇ ਦਾ, ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਛਾਵੇਂ, ਉਸ ਮੰਜੀ ਡਾਹੀ ਦਾ। ਅੰਬਰਾਂ ਦੀ ਥਾਲ ਦਾ, ਸੋਚ ਦੀ ਉਡਾਰੀ ਦਾ, ਧੰਨਵਾਦ ਦਿਲੋਂ, ਹਵਾ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਦਾ। ਧੰਨਵਾਦ ਜੋ ਤੱਕਦਾ, ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਚੱਕਦਾ ਰਿਹਾ, ਧੰਨਵਾਦ ਏ ਉੱਚਾ, ਅੰਦਰ ਬੈਠੇ ਮਾਹੀ ਦਾ।

ਚਿੜੀਆਂ ਵਿਚ ਖਬਰ ਇਕ ਫੈਲੀ, ਕਾਵਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਚੋਂ ਆਈ "ਐਸੀ ਇਕ ਬਿਮਾਰੀ ਤੁਰ ਪਈ, ਜਿਸ ਬੜੀ ਤਬਾਹੀ ਪਾਈ। ਸਾਰ ਬਿਮਾਰੀ ਹੁੰਦੇ ਮਰੀਏ," ਦੱਸਦੀ ਚਿੜੀ ਇਕ ਬੁੱਢੀ "ਖਬਰ ਹੈ ਪੱਕੀ, ਧੀਉ, ਭੈਣੋ, ਮੈਂ ਸੁਣਦਿਆਂ ਸਾਰ ਹੀ ਉੱਡੀ। ਕਈ ਕਬੂਤਰ ਡਿੱਗੇ, ਕਹਿੰਦੇ, ਮਰ ਗੀਆਂ ਕਈ ਕੁੱਕੜੀਆਂ ਸੁਣਿਆ ਨਾਲੇ ਝੀਲਾਂ ਨੇੜੇਂ, ਬੱਤਖਾਂ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਫੜੀਆਂ।" ਹੁੰਗਾਰਾ ਭਰਦੀ ਬੋਲੀ ਚਿੜੀ ਇਕ, "ਸੱਚ ਗੱਲ ਕਹਿੰਦੀ ਬੀਬੀ ਜਾਤ ਨਾ ਕੋਈ ਛੱਡੀ ਰੋਗ ਨੇ, ਦੱਸਦਾ ਇਕ ਚਿੜਾ ਕਰੀਬੀ।" ਨਿੱਕੀ ਚਿੜੀ ਇਕ ਸਹਿਮ ਕੇ ਕਹਿੰਦੀ, ਅਵਾਜ਼ ਚ ਜਿਹਦੀ ਡਰ ਸੀ "ਜਦ ਬੰਦਿਆਂ ਚ ਐਸਾ ਰੋਗ ਸੀ ਆਇਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਲਏ ਸਭ ਘਰ ਸੀ। ਸਾਡੇ ਤਾਂ ਸਭ ਰੁੱਖ ਨੇ ਖੁੱਲੇ, ਅਸੀਂ ਕਿੰਞ ਤਾਲੇ ਲਾਈਏ? ਇਤਬਾਰ ਨੀ ਮੈਨੂੰ ਬੰਦਿਆਂ ਦਾ, ਫਿਰ ਕਿਹਨੂੰ ਵੈਦ ਬਣਾਈਏ?" ਪਿੱਛੋਂ ਦਿੱਤੀ ਚੀਖ ਸੁਣਾਈ, ਸਭ ਉੱਤੇ ਨਿਗਾਹ ਘੁਮਾਂਦੇ, ਚੀਖੀ ਚਿੜੀ ਸੀ ਆਲਣੇ ਚੋਂ, "ਮੇਰੇ ਨਿੱਕੜੇ-ਨਿੱਕੜੇ ਆਂਡੇ।" ਅੱਗ ਜੰਗਲੀ ਵਾਂਗ ਖਬਰ ਫੈਲ ਗਈ, ਸਭ ਡਰ ਪਏ ਹੋਲੀ-ਹੋਲੀ ਚਿੜੀਆਂ ਪਾਇਆ ਚੀਂ-ਚੀਂ ਰੌਲਾ, ਕਾਵਾਂ ਕਾਵਾਂ-ਰੌਲੀ। ਉੱਠ ਪਿਆ ਉੱਲੂ ਏਨੇ ਨੂੰ, "ਕੀ ਚੀਕ-ਚਿਹਾੜਾ ਪਾਇਆ? ਮਸੀਂ-ਮਸੀਂ ਮੇਰੀ ਅੱਖ ਸੀ ਲੱਗੀ, ਤੁਸੀਂ ਚੰਗਾ-ਭਲਾ ਜਗਾਇਆ।" "ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਹਿਰ ਸਾਡੇ ਵੀ, ਭਾਅ ਜੀ ਥੋਡਾ ਖੂਨ ਵੀ ਡੁੱਲੂ!...

ਨਾ ਨਿੱਘ ਕੋਈ, ਨਾ ਅੱਗ ਬਲਦੀ ਇਕ ਵਿਰਲੀ ਲੋਈ, ਨਾ ਠੰਢ ਟਲਦੀ ਪਰ ਠਰਨ ਦੇ ਵਿਚ ਵੀ ਰਜ਼ਾ ਏ ਕੁਝ ਇਸ ਠੰਢ ਦੇ ਵਿਚ ਵੀ ਮਜ਼ਾ ਏ ਕੁਝ। ਹੈ ਧੁੰਦ ਬੜੀ? ਚਲੋ ਪੈਣ ਦਿਉ ਮੈਨੂੰ ਇੰਝ ਹੀ ਤੁਰਦਾ ਰਹਿਣ ਦਿਉ। ਹੈ ਨ੍ਹੇਰਾ? ਨ੍ਹੀ ਪਰਵਾਹ ਅਜੇ ਮੈਨੂੰ ਰੋਸ਼ਨ ਦਿਸਦਾ ਰਾਹ ਅਜੇ। ਕੁਝ ਸੁਣ ਰਿਹੈ? ਹੋੋੋਣੈ ਰਾਗ ਕੋਈ ਮੇਰੇ ਦੁੱਧ ਨੂੰ ਲਾ ਗਿਐ ਜਾਗ ਕੋਈ। ਪਰ ਪਲ ਵਿਚ ਚੁੱਪ ਜਿਹੀ ਛਾ ਗਈ ਏ; ਕੀ ਲਗਦੈ? ਨੀਂਦਰ ਆ ਗਈ ਏ? ਕਿਤੇ ਬਹਿ ਕੰਢੇ, ਅੱਜ ਸੌਣਾ ਨਹੀਂ ਅੱਜ ਰੁਕਣਾ ਨਹੀਂ, ਅੱਜ ਰੋਣਾ ਨਹੀਂ। ਠੰਢ ਪੈਣ ਦਿਉ, ਅੱਜ ਕੰਮਣਾ ਨਹੀਂ ਤੁਰ ਲੈਣ ਦਿਉ, ਅੱਜ ਥੰਮਣਾ ਨਹੀਂ। ਰਾਹ ਕੰਢੇ ਨੇ? ਅੱਜ ਸਹਿ ਜਾਂ'ਗੇ ਜੇ ਰੁਕੇ ਤਾਂ ਰੁਕੇ ਈ ਰਹਿ ਜਾਂ'ਗੇ। ਹੱਥ ਠਰੇ ਜੇ, ਮੁੱਠੀ ਬੰਨ੍ਹ ਲੈਣੀ ਪਰ ਗੱਲ ਥੋਡੀ ਨੀ ਮੰਨ ਲੈਣੀ। ਵੇ ਉਹ ਤਾਂ ਪੜੋਸ ਦੇ ਵੇਹੜੇ ਈ ਏ ਮੇਰਾ ਘਰ ਕਿਤੇ ਨੇੜੇ-ਤੇੜੇ ਈ ਏ! ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਖੱਜਲ-ਖੁਆਰੀ ਸਹੀ ਮੇਰੀ ਸੈਰ ਸਰਦ ਵਿਚ ਜਾਰੀ ਸਹੀ।