ਪਿਰੋਏ

ਅਸੀਂ ਖੇਤ ਖੜ੍ਹੇ ਨੂੰ ਖੜ੍ਹਨ ਦਾ ਭੇਤ ਪੁੱਛਿਆ ਉਸ ਦੱਸਿਆ ਮੈ ਬੜਾ ਪੁਰਾਣਾ ਉੱਗਣ ਲੱਗਿਆ ਅਸੀਂ ਕਿਹਾ ਹੱਛਾ, ਤਾਂ ਹੈ ਉੱਗਣਾ ਤਸ਼ੱਦਦ ਭਰਿਆ ਉਸ ਕਿਹਾ ਹਾਂ ਤੇ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ ਫਿਰ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਿਆ, ਫਿਰ ਬੱਦਲ ਵੀ ਵਰ੍ਹਿਆ ਕੁਝ ਫਸਲ ਵੀ ਲੇਟ ਗਈ। ਪਰ ਕੁਝ ਦਿਨ ਮਗਰੋਂ ਦਿਸਿਆ ਖੜ੍ਹਿਆ ਦਾ ਖੜ੍ਹਿਆ ਫਿਰ ਲੱਗੀ ਪਤਾ ਸਮੁੱਚੀ ਗੱਲ ਮਹੀਨਿਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾ ਲੱਗਿਆ ਖੇਤ ਦੇਖੇ ਕਈ ਹਾੜ੍ਹ-ਚੇਤ ਲੰਘੇ ਆਪੇ ਅਚਨਚੇਤ ਇਹੀ ਹੈ ਖੜ੍ਹੇ ਖੇਤ ਦਾ ਭੇਤ।

ਉੱਠ ਹੁਣ ਪਿਆਰੇ, ਕੋਈ ਕੰਨ ਵਿਚ ਕਹਿ ਗਿਆ ਨੀਂਦ ਚੋਂ ਉਠਾ ਕੇ ਕੋਈ ਮਲਕੜੇ ਜਿਹੇ ਲੈ ਗਿਆ ਹੈਰਾਨੀ ਵਿਚ ਉੱਠੇ ਅਸੀਂ ਬਿਨਾਂ ਅੰਗੜਾਈ ਦੇ ਜਿਸ ਨੇ ਉਠਾਇਆ ਪਰ ਉਹ ਨਾ ਦਿਖਾਈ ਦਏ ਉਠਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹੱਥ ਦੀ ਤਾਜ਼ੀ ਹਾਲੇ ਛੂਹ ਸੀ ਰੋਮ ਰੋਮ ਖਿੜਿਆ ਹੱਸ ਉੱਠੀ ਰੂਹ ਸੀ ਮੁੜ ਰਹੀ ਸੁਰਤ ਵਿਚ ਮੱਠਾ ਮੱਠਾ ਯਾਦ ਸੀ ਕਿ ਮਨ ਵਿਚ ਕਦੋਂ ਦੀ ਇਹ ਰੱਖੀ ਫਰਿਆਦ ਸੀ ਕਿ ਜਾਗਣਾ ਕਿਸੇ ਦਿਨ ਅਸੀਂ ਵੱਡੇ ਤੜਕੇ ਸੰਨ੍ਹ ਲਾਉਣੀ ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਬਾਗ ਵਿਚ ਵੜ ਕੇ ਖੁਦਾ ਤੇ ਖਿਆਲ ਦੀ ਪਈ ਅੱਜ ਗੰਢ ਏ ਤਾਂ ਹੀ ਲੱਗੀ ਅਰਜ਼ੀ ਤੇ ਪੂਰੀ ਹੋਈ ਡੰਡ ਏ ਕੁਦਰਤ ਹੱਥ ਫੜ ਬਾਗ ਵਿਚ ਲੈ ਗਈ ਘਾਹ ਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਆਪ ਨਾਲ ਬਹਿ ਗਈ ਵੇਖ ਅਤੇ ਮਾਣ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਿਆਰੀਆ ਬਗੀਚੀਆਂ ਰੰਗ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਆਪੇ ਅੱਖਾਂ ਗਈਆਂ ਮੀਚੀਆਂ

ਸਭ ਜਾਨਣ ਤੇ ਸੱਚ ਜਾਨਣ ਵਿਚ ਫਰਕ ਹੈ ਫਿਰਦੇ ਰਹਿਣ ਤੇ ਬੈਠ ਜਾਸਣ ਵਿਚ ਫਰਕ ਹੈ ਹਵਾਵਾਂ ਵੇਖਣ ਤੇ ਹਵਾਵਾਂ ਮਾਨਣ ਵਿਚ ਫਰਕ ਹੈ ਸਾਡੇ ਜੰਗਲ ਤੇ ਉਸਦੇ ਆਸਣ ਵਿਚ ਫਰਕ ਹੈ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਣ ਤੇ ਮਰ ਬਿਨਸਣ ਵਿਚ ਫਰਕ ਹੈ ਛਾਲ ਮਾਰਨ ਤੇ ਉੱਡ ਜਾਸਣ ਵਿਚ ਫਰਕ ਹੈ

ਸੁਝਾਅ ਆਇਆ ਭਟਕਣ ਬਣੀ ਖਿਆਲ ਉੱਠੇ ਵਿਚਾਰ ਪੱਕੇ ਸਮਝ ਆਈ ਇੰਝ ਚਾਨਣ ਗਿਆ ਹੋ।

"ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਸਮਾਉਣਾ ਹੈ!" "ਉਵੇਂ, ਜਿਵੇਂ ਤੇਲ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਛੂੰਹਦਾ ਹੈ?" "ਨਹੀਂ, ਛੂਹਣਾ ਨਹੀਂ, ਸਮਾਉਣਾ ਹੈ!" "ਉਵੇਂ, ਜਿਵੇਂ ਰੇਤ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਵਿਛਦੀ ਹੈ?" "ਨਹੀਂ, ਵਿਛਣਾ ਨਹੀਂ, ਸਮਾਉਣਾ ਹੈ!" "ਉਵੇਂ, ਜਿਵੇਂ ਪਰਛਾਵਾਂ ਪਾਣੀ ਚ ਘੁਲਦਾ ਹੈ?" "ਨਹੀਂ, ਘੁਲਣਾ ਨਹੀਂ, ਸਮਾਉਣਾ ਹੈ!" "ਉਵੇਂ, ਜਿਵੇਂ ਮਛਲੀ ਰਹਿੰਦੀ ਪਾਣੀ ਵਿਚ?" "ਨਹੀਂ, ਰਹਿਣਾ ਨਹੀਂ, ਸਮਾਉਣਾ ਹੈ!" "ਉਵੇਂ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਸਮਾਵੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚ?" "ਹਾਂ ਜੀ, ਹਾਂ ਜੀ! ਐਵੇਂ ਹੀ, ਐਵੇਂ ਹੀ ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਸਮਾਉਣਾ ਹੈ!"

ਕੁਝ ਸਸਤੇ ਫੁੱਲ ਕੁਝ ਮਹਿੰਗੇ ਫੁੱਲ ਕੁਝ ਫੈਲੇ ਵਾਂਗ ਨੇ ਲਹਿੰਗੇ ਫੁੱਲ ਕੁਝ ਰੰਗੇ ਕੁਝ ਬੇਰੰਗੇ ਫੁੱਲ ਕੁਝ ਜਾਪਣ ਅਤਰੰਗੇ ਫੁੱਲ ਕੁਝ ਲਿਆਉਂਦੇ ਚਿਹਰੇ ਖੇੜੇ ਫੁੱਲ ਕੁਝ ਦਿਲ ਦੀ ਤਹਿ ਦੇ ਨੇੜੇ ਫੁੱਲ ਕੁਝ ਚੁੱਪ ਨੇ ਫੁੱਲ ਕੁਝ ਕਹਿੰਦੇ ਫੁੱਲ ਕੁਝ ਪਾਸੇ ਪਾਸੇ ਰਹਿੰਦੇ ਫੁੱਲ ਕੁਝ ਹਨ ਬਣਦੇ ਮਾਲਾ ਫੁੱਲ ਤੇ ਕੁਝ ਦਾ ਕੋਈ ਨਾ ਪਾਉਂਦਾ ਮੁੱਲ ਕੁਝ ਮਾਲੀ ਦੇ ਨੇ ਚਹੀਤੇ ਫੁੱਲ ਤੇ ਕੁਝ ਇਕ ਪਾਸੇ ਰਹੇ ਨੇ ਰੁਲ ਸਾਨੂੰ ਮਿਲੀ ਜਦ ਤੁਰਨ ਦੀ ਖੁੱਲ ਮਨ ਨੂੰ ਭਾਉਂਦੇ ਚੁਨਣ ਦੀ ਖੁੱਲ ਇਹ ਟੁੱਟਦੇ, ਮਰਦੇ, ਫਿੱਕੜੇ ਫੁੱਲ ਅਸਾਨੂੰ ਭਾਅ ਗਏ ਨਿੱਕੜੇ ਫੁਲ

ਕਿ ਵਾਜੇ ਤਬਲੇ ਦੀ ਲੋੜ ਹੀ ਨਾ ਪਵੇ ਕੀ ਅਵਾਜ਼ ਦਾ ਵੀ ਸਾਜ਼ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਕਿ ਸੋਧਣਾ ਸਾਨੂੰ ਮਸ਼ੱਕਤ ਨਾ ਲੱਗੇ ਕੀ ਬੋਲਣਾ ਹੀ ਰਿਆਜ਼ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਕਿ ਹਰ ਗੱਲ ਸਾਡੀ ਗਾ ਕੇ ਹੋਵੇ ਕੀ ਸੁਰੀਲਾ ਹਰ ਅਲਫਾਜ਼ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਕਿ ਹਾਰ ਕਦੇ ਵੀ ਨਸੀਬ ਨਾ ਹੋਏ ਕੀ ਜਿੱਤਣਾ ਇਕ ਰਿਵਾਜ਼ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਹਾਂ, ਹੈ ਸੰਭਵ ਆਵਾਜ਼ ਦਾ ਸਾਜ਼ ਜੇ ਕੋਮਲਤਾ ਸਾਡੀ ਅਵਾਜ਼ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਹਾਂ, ਹੈ ਸੰਭਵ ਸੌਖੀ ਸੁਧਾਈ ਜੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਣ ਦਾ ਰਿਆਜ਼ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਹਾਂ, ਹੈ ਸੰਭਵ ਹਰ ਬੋਲ ਚ ਗਾਇਕੀ ਜੇ ਚੌਣਵਾਂ ਹਰ ਅਲਫਾਜ਼ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਹਾਂ, ਹੈ ਯਕੀਨੀ ਹਰ ਪਲ ਜਿੱਤ ਜੇ ਖਿੜੇ ਹੀ ਰਹਿਣਾ ਰਿਵਾਜ਼ ਹੋ ਜਾਵੇ।

ਐਸਾ ਕੁਝ ਗਾਓ, ਐਸਾ ਕਰੋ ਕੋਈ ਕਮਾਲ ਜੀ ਭੁੱਲ ਜਾਈਏ ਗਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਢੋਲਕੀ ਦੀ ਤਾਲ ਜੀ ਮੁੱਕ ਜਾਣ ਸਾਡੇ, ਸਭ ਅਟਕੇ ਸਵਾਲ ਜੀ ਐਸਾ ਕੋਈ ਕਾਂਬਾ ਛਿੜੇ, ਐਸਾ ਕੋਈ ਭੂਚਾਲ ਜੀ ਰੂਹ ਤੁਹਾਡੀ ਰੰਗੇ, ਆਵੇ ਮੁਖ ਤੇ ਜਲਾਲ ਜੀ ਅਸੀਂ ਵਿਚ ਫਸਦੇ ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਸੁੱਟੋ ਜਾਲ ਜੀ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਉੱਠੇ, ਸਾਡੇ ਅਜਬ ਉਛਾਲ ਜੀ ਗਾਉਂਦਿਆਂ ਦਾ ਸੁਰ, ਹੋਜੇ ਏਨਾ ਹੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਜੀ ਅਸੀਂ ਰਾਹਗੀਰ, ਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਰਵਾਲ ਜੀ ਰੱਤੇ ਹੋਏ ਰੰਗਲੇ, ਰਬਾਬ ਦੇ ਰਸਾਲ ਜੀ ਐਸਾ ਕੁਝ ਗਾਓ, ਅਸੀਂ ਗਾਈਏ ਨਾਲ ਨਾਲ ਜੀ ਭੁੱਲ ਜਾਈਏ ਭੁੱਲ ਜਾਈਏ, ਢੋਲਕੀ ਦੀ ਤਾਲ ਜੀ।

ਤੁਰਦੇ ਹਰਿਮੰਦਰ ਬਹਿੰਦੇ ਹਰਿਮੰਦਰ ਚੁੱਪ ਹਰਿਮੰਦਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਰਿਮੰਦਰ ਅੰਦਰ ਹਰਿਮੰਦਰ ਬਾਹਰ ਹਰਿਮੰਦਰ ਰਾਹ ਹਰਿਮੰਦਰ ਠਾਹਰ ਹਰਿਮੰਦਰ ਖੁਆਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਖੇੜੇ ਹਰਿਮੰਦਰ ਛੱਤ ਹਰਿਮੰਦਰ ਵਿਹੜੇ ਹਰਿਮੰਦਰ ਵਸੋਂ ਹਰਿਮੰਦਰ ਉਜਾੜ ਹਰਿਮੰਦਰ ਕੰਧਾਂ ਹਰਿਮੰਦਰ ਕਿਵਾੜ ਹਰਿਮੰਦਰ ਰਾਹੇ ਹਰਿਮੰਦਰ ਕੁਰਾਹੇ ਹਰਿਮੰਦਰ ਦਿਲ ਦੇ ਡੂੰਘੇ ਓਮਾਹੇ ਹਰਿਮੰਦਰ ਕੁੜੱਤਣ ਹਰਿਮੰਦਰ ਮਿਠਾਸ ਹਰਿਮੰਦਰ ਉਦਾਸ ਹਰਿਮੰਦਰ ਉਲਾਸ ਹਰਿਮੰਦਰ ਚਿੰਤਨ ਹਰਿਮੰਦਰ ਬੇਫਿਕਰੇ ਹਰਿਮੰਦਰ ਤਲ ਹਰਿਮੰਦਰ ਤੇ ਸਿਖਰੇ ਹਰਿਮੰਦਰ ਕੀਰਤਨ ਹਰਿਮੰਦਰ ਨਾਦ ਹਰਿਮੰਦਰ ਵਿਗਾਸ ਹਰਿਮੰਦਰ ਵਿਸਮਾਦ ਹਰਿਮੰਦਰ ਗੀਤ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸੰਗੀਤ ਹਰਿਮੰਦਰ ਨਵੀਨ ਹਰਿਮੰਦਰ ਤੇ ਰੀਤ ਹਰਿਮੰਦਰ ਆਲੇ ਹਰਿਮੰਦਰ ਦੁਆਲੇ ਹਰਿਮੰਦਰ ਔਖੇ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸੁਖਾਲੇ ਹਰਿਮੰਦਰ ਧੁਨ ਹਰਿਮੰਦਰ ਤੇ ਸਾਜ਼ ਹਰਿਮੰਦਰ ਹਰ ਗੀਤ ਹਰਿਮੰਦਰ ਤੇ ਅਵਾਜ਼ ਹਰਿਮੰਦਰ ਰਾਗ ਹਰਿਮੰਦਰ ਵੈਰਾਗ ਹਰਿਮੰਦਰ ਹਨੇਰਾ ਹਰਿਮੰਦਰ ਚਿਰਾਗ ਹਰਿਮੰਦਰ ਦੇਸ ਹਰਿਮੰਦਰ ਵਿਦੇਸ ਹਰਿਮੰਦਰ ਕਿਰਪਾਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕੇਸ ਹਰਿਮੰਦਰ ਦਿਲ ਹਰਿਮੰਦਰ ਪਿਆਰ ਹਰਿਮੰਦਰ ਹਰ ਸਿਖ ਦਾ ਘਰ ਬਾਰ ਹਰਿਮੰਦਰ ਟਿਕਾਅ ਹਰਿਮੰਦਰ ਜੰਗ ਹਰਿਮੰਦਰ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਰੂਪ ਦੋਵੇਂ ਰੰਗ ਹਰਿਮੰਦਰ ਭਉ ਹਰਿਮੰਦਰ ਤੇ ਭੈ ਹਰਿਮੰਦਰ ਤੂੰ ਹਰਿਮੰਦਰ ਤੇ ਮੈਂ ਹਰਿਮੰਦਰ

ਮੰਜ਼ਿਲ ਕਿ ਮਜ਼ਾ ਤੁਰੇ ਕਿਸ ਕਾਰਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿਸੇ ਨੇ ਤੁਰਦਿਆਂ ਤੋਂ ਤੁਰਨ ਵਾਲੇ ਵੀ ਰੰਗਤ ‘ਚ ਸਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆਂ ਫੁਰਨੇ ਫੁਰਦਿਆਂ ਤੋਂ ਤੁਰੇ ਸਾਂ ਅਸੀਂ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਕਾਰਨੇ ਮੰਜ਼ਿਲ ਦਾ ਪੈਂਡਾ ਚੌਖਾ ਏ ਹੁਣ ਮਜ਼ਿਲ ਦਾ ਬਹੁਤਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਰਾਹ ਪਰ ਬੜਾ ਅਨੌਖਾ ਏ ਸਾਡਾ ਦਿਲ ਜੁੜਿਆ ਇਸ ਰਾਹ ਦੇ ਨਾਲ ਲਗਦੀ ਇਹੀ ਰਜ਼ਾ ਵੀ ਹੈ ਤੁਰ ਲਏ ਡਾਹਢਾ ਹੁਣ ਰਾਹ ਹੀ ਅਸਾਡਾ ਮੰਜ਼ਿਲ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਮਜ਼ਾ ਵੀ ਹੈ