ਪਿਰੋਏ

ਹਵਾ, ਚੱਲ! ਪਰ ਇੰਝ ਮੇਰੇ ਕੇਸ ਨਾ ਫਰੋਲ ਜੇ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕੁਝ, ਆ ਕੇ ਕੰਨ ਵਿਚ ਬੋਲ ਸਾਨੂੰ ਟੁਰਿਆਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਹੈ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਦੀ ਟੋਲ ਪਰਤੀਏ ਘਰ, ਪੁਰਜ਼ੋਰ ਪੜਚੋਲ ਪੋਲੇ ਹੋਏ ਪੈਰ ਤੇ ਸਾਹ ਹੋਏ ਸੋਹਲ ਹਉਕੇ ਬਣ ਜਾਣ ਨਾ, ਬੋਲ ਬੜੇ ਅਨਮੋਲ ਬੇਗਾਨੇ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਮਨ ਜਾਵੇ ਡੋਲ ਤੋਲ ਬੈਠਿਓ ਨਾ ਕਿਤੇ ਮੇਰੇ ਸਿਦਕਾਂ ਦੇ ਤੋਲ ਇਸ ਰੇਤ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਐਵੇਂ ਅੱਥਰੂ ਨਾ ਰੋਲ ਇਸ ਸੁੱਕੀ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿਚ ਸੁਪਨੇ ਨਾ ਡੋਲ੍ਹ ਮੇਰੇ ਮਨ, ਚਲ ਬੈਠ, ਹੁਣ ਖੁਦ ਨੰ ਹੀ ਖੋਲ੍ਹ ਕਿਤੇ ਖਿਆਲਾਂ ਦੀ ਖੱਲ, ਕੀਤੇ ਰੱਤ ਦਾ ਘੋਲ ਸ਼ਾਮ ਪੈ ਗਈ ਤੇ ਕੀ ਰਹਿ ਗਿਆ ਮੇਰੇ ਕੋਲ? ਇਹ ਰਾਹ ਤੇ ਇਹ ਰਹਿਰਾਸ ਦੇ ਬੋਲ

ਚੇਤੇ ਦੀ ਦਸਤਾਰ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ, ਪੁੱਛ ਰਹੇ ਨੇ ਕੇਸ ਸੁਪਨੇ ਜਿੱਥੇ ਉੱਗਦੇ ਨੇ, ਕਿਹੜੇ ਨੇ ਉਹ ਦੇਸ! ਕਿਹੜੇ ਨੇ ਉਹ ਖੇਤ-ਜ਼ਮੀਨਾਂ, ਕਿਹੜੇ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਹੱਟੀਆਂ ਕਿਸ ਥਾਂ ਜੰਮੀਆਂ, ਕਿਸ ਮੀਂਹ ਵਰ੍ਹੀਆਂ, ਕਿਸ ਅਸਮਾਨੋਂ ਸੱਟੀਆਂ ਕਿੰਨ੍ਹਾਂ ਚਿਠੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਮਿਲਣਗੇ, ਕੁਦਰਤ ਕੇ ਸੰਦੇਸ? ਚੇਤੇ ਦੀ ਦਸਤਾਰ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ, ਪੁੱਛ ਰਹੇ ਨੇ ਕੇਸ। ਸੁਪਨਿਆਂ ਦੇ ਉਸ ਦੇਸੋਂ, ਮੈਂ ਇਕ ਫੁੱਲ ਲੈ ਕੇ ਆਵਾਂ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਜੂਹ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਲੁਕਵੇਂ ਥਾਵੇਂ ਪਾਵਾਂ ਲੱਗੇ ਕਿਵੇਂ ਨਾ ਲੂ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ, ਪਹੁੰਚੇ ਕਿਵੇਂ ਨਾ ਠੇਸ ਚੇਤੇ ਦੀ ਦਸਤਾਰ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ, ਪੁੱਛ ਰਹੇ ਨੇ ਕੇਸ ਸੁਪਨੇ ਦੇ ਵਿਚ ਮੇਰੇ ਕੱਲ ਮੈਂ ਪੁੱਜਿਆ ਕਿਸੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਫਿਰਨ ਜਿੱਥੋਂ ਦੇ ਵਾਸੀ ਲੱਭਦੇ ਹੱਸਣ ਲਈ ਬਹਾਨੇ ਕਿਵੇਂ ਮੈਂ ਮੁੜ ਕੇ ਪੁੱਜਾਂ ਵਾਪਸ, ਪੁੱਜਾਂ ਅੱਲੜ੍ਹ-ਵਰ੍ਹੇਸ ਚੇਤੇ ਦੀ ਦਸਤਾਰ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ, ਪੁੱਛ ਰਹੇ ਨੇ ਕੇਸ ਉਸ ਦੇਸ ਦੇ ਵਾਸੀ ਕੀ ਕਦ, ਇਸ ਬੰਨੇ ਵੀ ਆਵਣ ਆਵਣ, ਆ ਕੇ ਸਾਡੀ ਬੋਲੀ ਵਿਚ ਕੋਈ ਗੱਲ ਸੁਣਾਵਣ ਧਾਰ ਕੇ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਆਵਣਗੇ ਕੀ, ਸਾਡੇ ਵਾਲਾ ਭੇਸ? ਚੇਤੇ ਦੀ ਦਸਤਾਰ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ, ਪੁੱਛ ਰਹੇ ਨੇ ਕੇਸ

ਹੁਣ ਅੰਬਰ ਮੇਰੀ ਜ਼ਮੀਨ ਬਣੀ, ਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਅੰਬਰ ਇੱਕ ਇੱਕ ਅੰਬਰ ਹੈ ਬਾਹਰ ਮੇਰੇ ਤੇ ਹੈ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਮੇਰੇ ਖੰਭ ਮੈਂ ਵੱਡੇ ਕਰਨੇ ਹੋਰ ਵੀ ਉੱਚੀ ਉਡਾਰੀ ਲਈ ਰਿੜ੍ਹਨਾ ਵੀ ਹੈ ਅਤਿ ਜਰੂਰੀ ਉਡਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਲਈ ਹਾਲੇ ਤਾਂ ਨਦੀ ਹੀ ਪਾਰ ਹੈ ਕੀਤੀ ਪਿਆ ਹੈ ਹਾਲੇ ਸਮੰਦਰ ਇੱਕ ਹੁਣ ਅੰਬਰ ਮੇਰੀ ਜ਼ਮੀਨ ਬਣੀ ਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਅੰਬਰ ਇੱਕ ਕਿੰਨੇ ਹਾਲੇ ਆਕਾਸ਼ ਪਏ ਨੇ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰੁਕਣਾ ਨਹੀਂ ਮੇਰੀ ਤੋਰ ਬੱਸ ਚਲਦੀ ਜਾਏ ਸਿੱਖਣ ਦਾ ਰਾਹ ਮੁੱਕਣਾ ਨਹੀਂ ਸਿੱਖ ਸਿੱਖ ਕੇ ਫਿਰ ਬਣ ਜਾਏਗਾ ਮੇਰੇ ਮਨ ਦੇ ਵਿੱਚ ਹਰਿਮੰਦਰ ਇੱਕ ਹੁਣ ਅੰਬਰ ਮੇਰੀ ਜ਼ਮੀਨ ਬਣੀ ਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੈ ਅੰਬਰ ਇੱਕ

ਚਲ ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਤੇਰਾ ਕੋਈ ਅਕਸ ਤਾਂ ਹੈ ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਮੇਰੀ ਯਾਦ ਚ ਸ਼ਖਸ ਤਾਂ ਹੈ ਮੇਰੇ ਮਨ ਚ ਨੇ ਤੇਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤੇ ਗੀਤ ਇਨ੍ਹਾਂ ਭਲਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਏ ਮੇਰੀ ਪ੍ਰੀਤ ਤੇਰਾ ਚਿਹਰਾ ਨਹੀਂ ਪਰ ਮੁਸਕਾਨ ਤਾਂ ਹੈ ਤੇਰੀ ਅਵਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਪਰ ਬਿਆਨ ਤਾਂ ਹੈ ਤੂੰ ਕੋਲ ਹੀ ਹੈ, ਤਸਵੀਰਾਂ ਚ ਹੀ ਸਹੀ ਤੇਰੀਆਂ ਲਿਖ ਕੇ ਦਿੱਤੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਚ ਹੀ ਸਹੀ ਇਹ ਲੁੱਕਣ ਮੀਟੀ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਹੀ ਸਹੀ ਚੱਲ ਸਾਰ ਲਵਾਂਗਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਏਦਾਂ ਹੀ ਸਹੀ -- ਪਰ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਵੀ, ਮੇਰੀ ਕੋਈ ਕੋਈ ਯਾਦ ਜੋ ਮੁੜੇਗੀ ਕਿਸੇ ਕੱਲੀ ਰਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਨੇ ਮੇਰੇ ਕੁਝ ਖਤ ਕੁਝ ਬੋਲ ਮੇਰੇ ਸੁਣਾਏ ਕਿੱਸੇ, ਸਭ ਤੇਰੇ ਹੀ ਕੋਲ ਮੈਂ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਰੰਗ ਦਾ ਕਿੰਨਾ ਬਕਾਇਆ ਤੇਰੀ ਹੀ ਹੱਟੀ ਚ ਛੱਡ ਹਾਂ ਆਇਆ ਭਾਵੇਂ ਧੁੰਦਲੇ ਜਿਹੇ ਭਾਵੇਂ ਖਿੱਲਰੇ ਖਿਆਲ ਕੋਈ ਆਪਾ ਛੱਡ ਆਇਆ ਹਾਂ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਹੀ ਨਾਲ ਚੱਲ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਅਕਸ ਤਾਂ ਹੈ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਵੀ ਮੇਰੇ ਜਿਹਾ ਸ਼ਖਸ ਤਾਂ ਹੈ

ਇਹ ਜਗ੍ਹਾ ਪਛਾਣੀ ਲਗਦੀ ਏ     ਰੁਕ ਕੇ ਕੁਝ ਚਿਰ ਚਲੀਏ ਜੀ ਮੇਰੀ ਰੂਹ ਦੀ ਹਾਣੀ ਲਗਦੀ ਏ     ਥੋੜਾ ਵੇਖ ਲਈਏ, ਫਿਰ ਚਲੀਏ ਜੀ ਇਸੇ ਜਗ੍ਹਾ ਇਕ ਰੁੱਖ ਵੀ ਸੀ     ਜੋ ਫਿੱਕਾ ਫਿੱਕਾ ਯਾਦ ਚ ਹੈ ਉੱਸ ਬੁੱਢੇ ਦੇ ਫੁੱਲ ਝੜ ਰਹੇ ਸੀ     ਮੇਰਾ ਕਦਮ ਹੁਣ ਉਹਦੀ ਮਿਆਦ ਚ ਹੈ ਇਹ ਗਲ਼ ਰਹੀ ਜੋ ਮਿੱਟੀ ਵਿਚ - ਉਸੇ ਰੁੱਖ ਦੀ ਟਾਹਣੀ ਲਗਦੀ ਏ     ਉਸ ਨੂੰ ਚੁੱਕ, ਫਿਰ ਚਲੀਏ ਜੀ ਇਹ ਜਗ੍ਹਾ ਪਛਾਣੀ ਲਗਦੀ ਏ     ਆਪਾਂ ਰੁਕ ਕੇ ਕੁਝ ਚਿਰ ਚਲੀਏ ਜੀ ਇਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਦੂਰ ਪਰਾਂ     ਕਿਤੇ ਉੱਡ ਗਏ ਸੀ ਪਰਿੰਦੇ ਜੀ ਤੇ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਗਏ ਹਵਾ ਦੇ ਝੋਕੇ     ਸੂਹਾਂ ਕੋਈ ਨਾ ਦਿੰਦੇ ਜੀ ਸਮਿਆਂ ਨੇ ਛਾਣੀ ਲਗਦੀ ਏ - ਗੱਲ ਬੜੀ ਪੁਰਾਣੀ ਲਗਦੀ ਏ     ਹੁਣ ਹਵਾ ਦੇ ਵਿਚ ਘਿਰ ਚਲੀਏ ਜੀ ਇਹ ਜਗ੍ਹਾ ਪਛਾਣੀ ਲਗਦੀ ਏ     ਆਪਾਂ ਰੁਕ ਕੇ ਕੁਝ ਚਿਰ ਚਲੀਏ ਜੀ ਇੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਮੈਂ ਆਇਆ ਸੀ     ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਰੂਪ, ਲਿਬਾਸ ਚ ਸੀ ਸਦੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਗੱਲ     ਜੋ ਦੱਬ ਗਈ ਇਤਿਹਾਸ ਚ ਜੀ ਧੁੱਪ ਸੇਕੀ-ਸੇਕੀ ਲਗਦੀ ਏ...

ਜਪੁ ਜੀ ਦੀਆਂ ਪਉੜੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ "ਅਸੰਖ" ਦੇ ਅਕਾਸ਼ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹੋ ਤੇ ਉੱਥੋਂ "ਜਪ", "ਭਾਉ", "ਪੂਜਾ", "ਤਪ ਤਾਉ" ਦੇ ਤਾਰੇ ਤੋੜ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹੋ ਉਹਨਾਂ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਇਕ, ਕਿਸੇ ਦਿਨ ਕਿਸੇ ਥਾਲ ਚ ਪਾ ਕੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵੀ ਲੈ ਆਣਾ ਮੈਂ ਵੀ ਅਸੰਖ ਦੇਸ ਦਾ ਵਾਸੀ ਬਣ ਸਕਾਂ

ਮੈਂ ਕੁਝ ਭੁੱਲ ਆਇਆ ਹਾਂ... ਮੇਰਾ ਪਰਸ, ਮੇਰਾ ਮੋਬਾਇਲ, ਮੇਰਾ ਚਾਰਜਰ? ਨਹੀਂ ਸ਼ਾਇਦ ਮੇਰਾ ਮਨ... ਜੋ ਮੈਂ ਛੱਡ ਆਇਆ ਆਪਣੇ ਪਿੱਛੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼ਾਇਦ ਮੇਰੀ ਸੁਰਤ... ਮੇਰੇ ਖਿਆਲ, ਵਿਚਾਰ, ਸ਼ਬਦ ਜਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਮੇਰੀ ਇਕ ਕਿਤਾਬ... ਜਿਸ ਚ ਮੈਂ ਕਿੱਸੇ ਲਿਖੇ ਸੀ... ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਲਿਖੇ ਸੀ ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਹਵਾ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਆ ਗਈ ਪਰ ਤੇ ਉਸ ਹਵਾ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ਬੋਆਂ, ਤਿਤਲੀਆਂ, ਅਵਾਜ਼ਾਂ... ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕੋਈ ਫੁੱਲ ਤੋੜ ਲਿਆਇਆ ਮੈਂ ਬਚੇ ਕੁਚੇ ਕਾਗਜ਼ਾਂ ਦਾ ਗੁਲਦਸਤਾ ਬਣਾ ਕੇ... ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕੁਝ ਬੀਜ... ਕੋਈ ਰੀਝ... ਜੋ ਬੋਆਂਗੇ, ਤੇ ਪਰੋਵਾਂਗੇ ਫਿਰ ਫੁੱਲ ਕਿਸੇ ਡੋਰ ਚ ਕੁਝ ਭੁੱਲ ਆਇਆ ਕੁਝ ਲੈ ਆਇਆ ਚਲੋ, ਸੌਦਾ ਬੁਰਾ ਨਹੀਂ।