ਪਿਰੋਏ

ਇਹ ਸਿਦਕ ਦੇ ਖੇਲ, ਤੇ ਸਹਿਜ ਦੇ ਮੇਲ, ਤੇ ਸੁਹਜ ਤ੍ਰੇਲ ਇਹ ਅੰਦਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਇਹ ਝਪਕਦੀ ਪਲਕ, ਤੇ ਅਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਡਲ੍ਹਕ, ਤੇ ਪਲ ਜੇਡੀ ਝਲਕ ਇਹੀ ਉਹ ਪਲ ਹੈ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਉਡੀਕ, ਉਹ ਬੜਾ ਬਾਰੀਕ, ਦੱਸੋ ਉਸ ਤੀਕ ਕਿਸ ਰਾਹੀਂ ਜਾਈਏ ਕਿ ਹੋਣਾ ਮਿਲਾਪ, ਜਦ ਚੁਪ-ਚਾਪ, ਉਹ ਆਵੇਗਾ ਆਪ ਤੇ ਅਸੀਂ ਨਾ ਹੀ ਜਾਈਏ! ਜੋ ਖਿੱਚੀ ਮੈਂ ਲੀਕ, ਜੋ ਹੋ ਗਈ ਗੀਤ, ਬੜੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਹੈ ਉਸੇ ਦੇ ਪੁੱਜੀ ਚਲੋ ਛੱਡੋ ਜੀ ਪੁੱਛਣਾ, ਬੋਲਣਾ, ਬੁੱਝਣਾ, ਗੱਲਾਂ ਚ ਰੁੱਝਣਾ ਇਹ ਗੱਲ ਬੜੀ ਗੁੱਝੀ

ਉਹ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਵੀ ਫੱਬਿਆ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਫੱਬਿਆ ਪਰ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਮਾਲੀ ਫਿਰ ਉਦਾਸ ਕਾਹਤੋਂ ਲੱਭਿਆ? ਉਸ ਦੇ ਹੀ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਮਹਿਕਦੇ ਵਿਹੜੇ ਸੀ ਉਹਦੇ ਨਾਲੋਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਹੋਰ ਕੌਣ ਨੇੜੇ ਸੀ? ਕਿੱਥੇ ਉੱਡੇ ਪਰ ਉਹਦੇ ਚਿਹਰੇ ਦੇ ਖੇੜੇ ਸੀ? ਦੱਸੋ ਕਾਹਤੋਂ ਕਮਲੇ ਨੇ ਦੁੱਖ ਜਿਹੇ ਸਹੇੜੇ ਸੀ? ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲੋਂ ਜਿਆਦਾ ਉਹਦੇ ਹੱਥ ਮਹਿਕਦੇ ਉਹਦੇ ਹੀ ਕਰਕੇ ਤਾਂ ਰੁੱਖ ਬੂਟੇ ਟਹਿਕਦੇ ਉਹਨੇ ਹੀ ਤਾਂ ਇਹ ਕਤਾਰਾਂ ਖੜ੍ਹਾਈਆਂ ਸੀ ਫਿਰ ਭਲਾ ਉਹਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੈਸੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ ਸੀ? ਉਹਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਤਾਂ ਕਿੰਨੇ ਚਿਹਰੇ ਹੱਸਦੇ "ਵਾਹ! ਸੁੰਦਰ! ਅਸੀਮ!" ਉਹ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੱਸਦੇ ਕਿੰਨੇ ਹੀ ਫੁੱਲ ਉਹਦੇ, ਮੰਦਰਾਂ ਚ ਚੜ੍ਹਦੇ ਤੇ ਕਿੰਨੇ ਲੋਕ ਫੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀਆਂ ਚ ਜੜਦੇ! ਤੇ ਕਿੰਨੇ ਹੀ ਫੁੱਲ ਇਹ ਧਰਤੀ ਸਜਾਂਵਦੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਇਹ ਕਿੱਥੋਂ ਦੀ ਆਂਵਦੇ? ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਏਨਾ ਨਿਰਾਸ ਕਿਉਂ? ਮੀਹਾਂ ਚ ਭਿਜਦੇ ਨੂੰ ਲੱਗੀ ਪਿਆਸ ਕਿਉਂ? ਫਿਰ ਰਿਹਾ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਰੁੱਸਿਆ ਤੇ ਰੁਲਿਆ ਮਹਿਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਮਾਲੀ ਹੀ ਭੁੱਲਿਆ? ਉਹਦੀ ਅੱਖ ਚ ਜਲ, ਉਹਦੇ ਮੱਥੇ ਤਿਊੜੀਆਂ ਲਾਲ ਰੰਗ ਨਾਲ ਵੇਖੋ ਗੱਲ੍ਹਾਂ ਹੋਈਆਂ ਗੂੜ੍ਹੀਆਂ ਇਹਨਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਨੇ ਦੱਸੋ ਉਹਦਾ ਹਾਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪੁੱਛਿਆ? ਉਹਦੇ ਮਨ ਦਾ ਲੁਕਿਆ ਖਿਆਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪੁੱਛਿਆ? ਮੈਂ ਕੋਲੋ ਦੀ ਲੰਘਿਆ ਤਾਂ ਲੱਗਿਆ ਕੀ ਗੱਲ ਕਰਾਂ ਉਹਨੂੰ ਕਹਾ...

ਮੇਰੇ ਮਨ ਤੇ ਭਾਰੀ ਪੰਡ ਜੇ ਹੈ ਮੈਂ ਲਾਹ ਦਿਆਂ! ਪੈਂਦੀ ਠੰਡ ਜੇ ਹੈ ਖੁਸ਼ ਝੰਡੇ ਖੁੱਭ ਜਾਣ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਤੇ ਦੁੱਖ ਵੀ ਡੁੱਬ ਜਾਣ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ... ਮੈਂ ਇਨਾ ਗਹਿਰਾ ਕਿਉਂ ਨਾ ਬਣਾਂ? ਮੈਂ ਹੱਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਕਿਉਂ ਨਾ ਬਣਾਂ? ਜੇ ਬਣਨਾ ਹੈ - ਉਮੀਦ ਬਣਾਂ! ਤਲਖ ਨਹੀਂ, ਤਰਤੀਬ ਬਣਾਂ! ਮੈਂ ਰੰਗ ਨਹੀਂ, ਤਸਵੀਰ ਬਣਾਂ ਤੇ ਰੂਹ ਦਾ ਰੱਜ ਅਖੀਰ ਬਣਾਂ ਕੋਈ ਗੀਤ ਸੁਨਹਿਰਾ ਕਿਉਂ ਨਾ ਬਣਾਂ? ਮੈਂ ਹੱਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਕਿਉਂ ਨਾ ਬਣਾਂ? ਕਿਸੇ ਬਾਗ ਚ ਵਸਦਾ ਫੁੱਲ ਬਣਾਂ ਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਹਿਲ-ਜੁਲ ਬਣਾਂ ਭਾਵੇਂ ਖਿੜ ਬਣਾ! ਭਾਵੇਂ ਰੁੱਲ ਬਣਾਂ! ਪਰ ਗਮਾਂ ਚ ਹੱਸਦੇ ਬੁੱਲ੍ਹ ਬਣਾਂ ਭਾਵੇਂ ਕੱਲਾ ਕੈਰਾ ਕਿਉਂ ਨਾ ਬਣਾਂ! ਮੈਂ ਹੱਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਕਿਉਂ ਨਾ ਬਣਾਂ?

ਜੇ ਮੈਂ ਨਾ ਵੀ ਲਿਖਾਂ - ਤਾਂ ਵੀ ਪੜ੍ਹਿਆ ਹੀ ਜਾਣਾ ਹੈ ਨਾ ਗਾਵਾਂ - ਤਾਂ ਵੀ ਸੁਣਿਆ ਹੀ ਜਾਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿਉਂ ਲਿਖਾਂ? ਕਿਉਂ ਗਾਵਾਂ? ਕਿਉਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਿੰਗਾਰਾਂ, ਤੁਕ ਜੋੜਾਂ, ਸੁਹਣਾ ਲਿਖਾਂ? ਕਿਉਂ ਰਾਗ ਸਿੱਖਾਂ, ਰਿਆਜ਼ ਕਰਾਂ, ਤਾਰ ਛੇੜਾਂ? ਤਾਂ ਵੀ ਲਿਖਦਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਵੀ ਗਾਉਂਦਾ ਹਾਂ ਤਾਂ ਕਿ ਹਵਾ ਚ ਵੀ ਘੁਲਣ ਅੱਖਰ ਮੇਰੇ! ਮੇਰੇ ਤੱਕ ਹੀ ਕਿਉਂ ਰਹਿਣ? ਕਿਉਂ ਮੇਰੇ ਚ ਹੀ ਜਿਉਂ ਕਿ ਮਰ ਜਾਣ? ਜੇ ਮੈਂ ਨਾ ਗਾਇਆ, ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਕੀ ਬਣੂ? ਤੇ ਜੇ ਇਹ ਫੁੱਲ ਹੀ ਨਾ ਖਿੜੇ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਖਿੜਾਉਣ ਵਾਲਾ ਕਿਵੇਂ ਖੁਸ਼ ਹੋਊ? ਸੋ ਮੈਂ ਲਿਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਗਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੇਰੀ ਅਰਦਾਸ ਸਮੁੱਚੀ ਬਣੇ, ਸਾਂਝੀ ਬਣੇ ਤੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਹੋਈਏ।

ਚੱਲ ਮੈਂ ਵੀ ਸੌਣ ਚੱਲਾਂ, ਆਪਾਂ ਸੁਪਨੇ ਚ ਮਿਲਾਂਗੇ ਆਪਾਂ ਬੜਾ ਤੁਰ ਲਏ, ਹੁਣ ਰੁਕਣੇ ਚ ਮਿਲਾਂਗੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਸ਼ਹਿਰ ਤੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਦੇਸੜੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਸੂਹਾਂ, ਤੇ ਹੋਰ ਸੰਦੇਸੜੇ ਉਥੇ ਖਿਆਲ ਬੜੇ ਸੁੱਚੇ ਨੇ, ਅਕਾਸ਼ ਹੋਰ ਉੱਚੇ ਨੇ ਦਰਿਆ ਬੜੇ ਮਿੱਠੇ ਨੇ - ਮੈਂ ਤਾਂ ਅੱਖੀਂ ਡਿੱਠੇ ਨੇ! ਉਥੇ ਹਵਾ ਵਿਚ ਲਿਖੀਏ ਤਾਂ ਹਰਫ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਨੇ ਪੈਂਦੇ ਹੋਏ ਮੀਂਹ ਸ਼ਾਂਤ ਬਰਫ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਨੇ ਉੱਥੇ ਸਮੇਂ ਦੀ, ਖਿਆਲ ਦੀ, ਰਾਗ ਦੀ ਪਾਬੰਦੀ ਨਹੀਂ! ਉੱਥੇ ਲੰਗਰ ਆਬਾਦ ਨੇ, ਤੇ ਜ਼ਰਾ ਜਿਹੀ ਵੀ ਮੰਦੀ ਨਹੀਂ ਆਪਾਂ ਜਦ ਉੱਥੇ ਕਿਸੇ ਰੁੱਖ ਹੇਠ ਠਹਿਰਨਾ ਸਮਾਂ ਰੁਕ ਜਾਣਾ, ਤੇ ਵਧੂ ਕੋਈ ਪਹਿਰ ਨਾ! ਫਿਰ ਅਸੀਂ ਡਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉੜ ਜਾਵਾਂਗੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਰਲ ਆਲ੍ਹਣੇ ਬਣਾਵਾਂਗੇ ਆਲ੍ਹਣਿਆਂ ਵਿਚ ਫਿਰ ਆਪਾਂ ਘਰ ਪਾਵਾਂਗੇ ਹੌਂਸਲਾ ਰੱਖ - ਆਪਾਂ ਸਭ ਕਰ ਪਾਵਾਂਗੇ! ਸੂਰਜ ਦੇ ਢਲਣੇ ਨੂੰ ਨੀਝ ਨਾਲ ਤੱਕਾਂਗੇ ਰਾਤ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਸਾਂਭ ਸਾਂਭ ਰੱਖਾਂਗੇ ਇਸ ਰਾਤ ਚ ਮਿਲ, ਕਿਸੇ ਚਾਨਣ ਚ ਖਿਲਾਂਗੇ ਚਲ... ਤੂੰ ਵੀ ਸੌਂ ਜਾ... ਆਪਾਂ ਸੁਪਨੇ ਚ ਮਿਲਾਂਗੇ!