ਪਿਰੋਏ

ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਚੱਲਣਾ ਉਂਗਲ ਫੜ ਕੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਉਸ ਬੂਹੇ ਚੋਂ ਕਿਸੇ ਦਿਨ, ਜਦ ਗੁੰਮਣਾ ਚਾਹੋ ਮੈਨੂੰ ਇਕ ਰਾਹ ਪਤਾ ਹੈ ਮੈਂ ਕੱਲ ਰਾਤ ਜਦ ਫਿਰਦੇ ਫਿਰਦੇ ਟੁੱਟੇ ਪੱਤਿਆਂ ਕੁਚਲ ਕੇ ਪੋਲੇ ਕਦਮੀਂ ਲੰਘ ਆਇਆ ਸੀ ਇਸ ਗਰਾਂ ਦੇ ਉਰਲੇ ਪਾਰ ਉਸ ਗਰਾਂ ਦੇ ਹੋਰ ਪਰਾਂ ਸੀ ਇਕ ਸਰਾਂ, ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਤਰਾਂ ਖੜਕਾ ਕੇ ਬੂਹੇ ਦਾ ਕੁੰਡਾ ਮੋਰੀ ਵਿਚੋਂ ਦੇਖਿਆ ਸੀ ਮੇਰੇ ਹੀ ਵਰਗਾ ਇਕ ਮੁੰਡਾ ਖਿੜਕੀਆਂ ਚੋਂ ਪਾਰ ਵੇਖਦਾ ਪਾਰ ਵੇਖਦਾ ਮੋਰੀ ਚੋਂ ਮੈਂ ਖੋਲ ਲਿਆ ਸੀ ਬੂਹਾ ਫਿਰ ਕਮਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਖਾਲੀ ਇਕਦਮ ਮੁੰਡਾ ਕਿਤੇ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਿਆ ਕੀ ਖਿੜਕੀ ਚੋਂ ਦੌੜ ਗਿਆ ਸੀ? ਕਿਸ ਦਿਸ਼ਾ ਉਹ ਕਿਸ ਬੰਨੇ? ਮੈਂ ਪੁੱਜਾ ਫਿਰ ਜਾ ਖਿੜਕੀ ਤੇ ਦੇਖਣ ਲੱਗਾ ਦੂਰ ਵਾਰ ਦੂਰ ਵਾਰ ਸੀ ਕੋਈ ਮੈਦਾਨ ਪਾਰ ਮੈਦਾਨ ਦੇ ਇਕ ਸਰਾਂ ਉਸ ਸਰਾਂ ਦਾ ਇਕ ਸੀ ਬੂਹਾ ਉਸ ਬੂਹੇ ਤੇ ਕੋਈ ਖੜਾ ਜਦ ਖੜਕਾਇਆ ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਬੂਹੇ ਦਾ ਕੁੰਡਾ ਇਕ ਵਾਰ ਮੈਂ ਪਿੱਛੇ ਵੇਖਿਆ, ਬੂਹੇ ਵੱਲ ਕੋਈ ਅੱਖ ਮਾਰ ਰਹੀ ਮੈਨੂੰ ਝਾਤ ਮੈਂ ਫਿਰ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿੰਨੇ ਨੂੰ ਖੁੱਲਾ ਫਿਰ ਬੂਹਾ ਉਨੇ ਖੁੱਲਿਆ ਸੁਪਨਾ ਮੈਂ ਉਡਾਰੀ ਮਾਰ ਹੋਇਆ ਬਾਹਰ ਫਿਰ ਚੱਲਾਂਗੇ ਉਂਗਲ ਫੜ ਕੇ ਆਪਾਂ ਜੀ ਉਸ ਬੂਹੇ ਤੀਕ...

ਜਦ ਛਾਵਾਂ ਹੇਠਾਂ ਲੇਟੇ ਹੋਵੋ ਅੱਖਾਂ ਹੋਵਣ ਨੱਪੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਰੁੱਖਾਂ ਉਪਰੋਂ ਡਿੱਗਣ, ਢੱਕਣ ਨਿੱਘ ਵਰਤਾਵਣ ਪੱਤੀਆਂ-ਲੋਈਆਂ ਸੋਚ-ਮਸ਼ਾਲਾਂ ਫਿਰ ਬੁੱਝ ਜਾਵਣ ਮੱਧਮ ਜਗਦੀਆਂ ਬੱਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਫਿਰ ਮਨ-ਰਾਤਾਂ ਦੇ ਅਸਮਾਨਾਂ ਵਿਚ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮੋਮਬੱਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਕੀ ਆਖਦੇ ਹੋ ਭਲਾ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਤਜਰਬੇ ਨੂੰ ਮੈਂ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ, ਵਿਸਮਾਦ ਰੱਖਿਆ ਹੈ ਜਦ ਗੁੰਮ ਹੋ ਜਾਵੋ ਬੈਠੇ ਬੈਠੇ ਪੁੱਜਣ ਅੱਖਾਂ ਪਾਰ ਦਰਿਆਵਾਂ ਬੰਦ ਕਮਰਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚ ਵਗਣ ਲਗਣ ਠੰਢੀਆਂ ਠਾਰ ਹਵਾਵਾਂ ਲੰਘ ਰਹੀਆਂ ਕੋਈ ਖਿਆਲ-ਬਰਾਤਾਂ ਵੇਖ ਆਈਏ ਜੀ ਵਿਚਾਰ-ਵਿਆਹਾਂ ਮੁੜ ਆਈਏ ਜੀ ਕਮਰਿਆਂ ਵਿਚ ਫਿਰ ਥੰਮੀਏ ਫਿਰ ਇਹ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸਾਹਾਂ ਕੀ ਆਖਦੇ ਹੋ ਭਲਾ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਤਜਰਬੇ ਨੂੰ ਮੈਂ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ, ਉਡਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਹੈ ਜਦ ਡੂੰਘੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਜਾਵੋ ਸਦੀਆਂ ਤੀਕਣ, ਟੁੱਟਣ ਘੜੀਆਂ ਕੀ ਐਸੇ ਹੋ ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਉਂਦੇ ਸੁਣਨ ਲਈ ਤਕਦੀਰਾਂ ਖੜੀਆਂ ਕੀਕਣ ਖਿਲਾਰੋ ਸੁਰਤ ਦੇ ਟੋਟੇ ਕੀਕਣ ਜੋੜਦੇ ਜਾਵੋ ਕੜੀਆਂ ਮੁੱਕਦੀਆਂ ਨਹੀਂ ਇਹ ਕਹਿਣ-ਜੋਗੀਆਂ ਫੁੱਟਦੀਆਂ ਜਾਵਣ ਗੱਲਾਂ ਬੜੀਆਂ ਕੀ ਆਖਦੇ ਹੋ ਭਲਾ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਤਜਰਬੇ ਨੂੰ ਮੈਂ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ, ਵਸਲ ਰੱਖਿਆ ਹੈ ਜਦ ਉਧੜ ਜਾਵੋ ਧਾਗਿਆਂ ਵਾਕਣ ਫੁੱਲ ਮੁਰਝਾਵਣ ਗਮਲਿਆਂ ਵਿਚੇ ਫੱਟੜ ਹੋਵੋ, ਰੱਤ ਵੀ ਚੋਵੇ ਮਨ-ਮੈਦਾਨ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿਚੇ ਸ਼ਸ਼ੋਪੰਜ ਚ ਨੈਣ ਰੁਕ ਜਾਵਣ ਮਨ ਦੇ ਇਹ ਵਲਵਲਿਆਂ ਵਿਚੇ ਸਮਝ ਨਾ ਆਵੇ...

ਇਕ ਚੂਹਾ ਸੀ, ਇਕ ਬਾਬਾ ਸੀ, ਤੇ ਬਾਬੇ ਪਾਇਆ ਸਵੈਟਰ ਸੀ ਦੋਨੋ ਜਦ ਮੈਂ ਦੇਖੇ, ਕਰ ਰਹੇ ਆਪਸ ਦੇ ਵਿਚ ਚੈਟਰ ਸੀ ਚੂਹੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਬਾਬੇ ਨੂੰ ਮੇਰਾ ਹੈ ਕੁਛ ਗੁੰਮ ਗਿਆ ਤੁਸੀਂ ਵੱਡੇ ਹੋ, ਮੈਂ ਛੋਟਾ ਹੈ ਤੁਸੀਂ ਸੁਲਝਾਓ ਮੈਟਰ ਜੀ ਇਕ ਸੀ ਸੂਰਜ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਮੈਂ ਅਸਮਾਨ ਚ ਰੱਖਿਆ ਸੀ ਉਹ ਨੀਚੇ ਕਿਤੇ ਹੈ ਗਿਰ ਗਿਆ ਇਹ ਗੱਲ ਬੜੀ ਅਪ-ਸੈਟਰ ਜੀ ਬਾਬੇ ਨੇ ਫਿਰ ਚੂਹੇ ਨੂੰ ਸੀ ਮੋਢੇ ਉੱਤੇ ਬਿਠਾ ਲਿਆ ਤੇ ਮੋਢੇ ਦੇ ਉੱਤੋਂ ਦੀ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਸਭ ਕੁਝ ਬੈਟਰ ਸੀ ਦਿਸ ਪਿਆ ਸੂਰਜ ਚੂਹੇ ਨੇ ਉਹ ਦੇਖ ਕੇ ਲੱਗ ਪਿਆ ਹੱਸਣ ਸੀ ਫਿਰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਸੀ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚੋ ਹੋ ਗਈ ਪਿਟਰ ਪੈਟਰ ਸੀ ਇਕ ਚੂਹਾ ਸੀ, ਇਕ ਬਾਬਾ ਸੀ, ਤੇ ਬਾਬੇ ਪਾਇਆ ਸਵੈਟਰ ਸੀ ਦੋਨੋ ਜਦ ਮੈਂ ਦੇਖੇ, ਕਰਦੇ ਆਪਸ ਦੇ ਵਿਚ ਚੈਟਰ ਸੀ Inspired by an artwork by Blahjinder

ਤੁਹਾਡਾ ਨੱਕ ਕਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਹੈ ਖਰਬੂਜੇ ਵਰਗਾ ਹੈ ਸਾਡਾ ਨੱਕ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਇਕ ਦੂਜੇ ਵਰਗਾ ਹੈ ਮੇਰਾ ਨੱਕ ਲਗਦਾ ਹੈ ਮਟਰ ਦੇ ਦਾਣੇ ਵਾਂਗ ਤੁਹਾਡਾ ਤਾਂ ਮੁਲਾਇਮ ਹੈ ਕਿਸੇ ਸਿਰਹਾਣੇ ਵਾਂਗ ਤੁਹਾਡੇ ਨੱਕ ਦੀ ਮੋਰੀ ਕੀ ਕੋਈ ਗੁਫਾ ਹੈ ਕੀ ਇਸ ਵਿਚ ਸੱਚੀ ਕੋਈ ਸ਼ੇਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ? ਤੁਹਾਡੇ ਨੱਕ ਥੱਲੇ ਮੁੱਛ ਹੈ ਕਿਸੇ ਖੇਤਾਂ ਦੇ ਜਿਹੀ ਹੈ ਇਹ ਚਿੱਟੀ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਗਈ? ਇਹ ਗੁਲਾਬੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਹੈ? ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਸਾਰੇ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਤੁਹਾਡਾ ਇਹ ਚਿਹਰਾ ਹੈ ਤੁਹਾਡਾ ਨੱਕ ਵੱਡਾ ਹੈ ਕਿ ਹੱਥ ਛੋਟਾ ਮੇਰਾ ਹੈ Inspired by this Artwork by Blahjinder

ਭੈਣੇ ਨੀ, ਮੇਰੀ ਚਾਬੀ ਗੁਆਚੀ ਰੰਗ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਗੁਲਾਬੀ ਗੁਆਚੀ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਉਹ ਬਣੀ ਸੀ ਸ਼ਾਇਦ ਇਕ ਲਟਕ ਰਹੀ ਉਸ ਤੇ ਤਣੀ ਸੀ ਸ਼ਾਇਦ ਤਣੀ ਦਾ ਮੈਂ ਸੀ ਪਰਾਂਦਾ ਬਣਾਉਂਦੀ ਗੁੱਤ ਲਾਹੌਰ ਤੱਕ ਲਮਕਦੀ ਜਾਂਦੀ ਲਾਹੌਰ ਸ਼ਹਿਰ ਚ ਇਕ ਗਲੀ ਹੈ ਪਤਲੀ ਇਉਂ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਫਲੀ ਹੈ ਉਸ ਵਿਚ ਇਕ ਦੁਕਾਨ ਹੈ ਹੋਣੀ ਗੁਲਾਬੀ ਦੁਕਾਨ, ਤੇ ਬੜੀ ਹੀ ਸੁਹਣੀ ਉਸ ਦੁਕਾਨ ਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ਤਾਲਾ ਲੱਭੋ ਕਿਤੇ ਜੀ ਚਾਬੀਆਂ ਵਾਲਾ ਚਾਬੀਆਂ ਵਾਲਾ ਗਿਆ ਪਿਸ਼ੌਰ ਚਾਬੀ ਲਿਆਵੋ ਹੁਣ ਕੋਈ ਹੋਰ ਗੁਲਾਬੀ ਤਾਲੇ ਦੀ ਚਾਬੀ ਗੁਲਾਬੀ ਹਾਂ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਸੀ ਐਸੀ ਇਕ ਚਾਬੀ ਪਰ ਸੱਚ, ਮੇਰੀ ਹੀ ਗੁਲਾਬੀ ਗੁਆਚੀ ਭੈਣੇ ਨੀ, ਮੇਰੀ ਚਾਬੀ ਗੁਆਚੀ